«Η αξιολόγηση που σχεδιάζει το υπουργείο παιδείας, της τιμωρίας και των απολύσεων»
Η καλλιέργεια ενός κλίματος, σε επίπεδο κοινωνίας, προετοιμασίας και προλείανσης για να εισαχθεί μια “νέας μορφής” αξιολόγηση στην εκπαίδευση που θα αναβιώνει το ΠΔ 152, δηλαδή την τιμωρητική αξιολόγηση-χειραγώγηση, είναι πλέον γεγονός. Με δημόσιες τοποθετήσεις από το Νοέμβριο μέχρι και σήμερα ο τότε υποψήφιος και νυν πρόεδρος του ΙΕΠ Γ. Αντωνίου συνεχίζει να ξεδιπλώνει, μεθοδικά και σταδιακά, το σχέδιο του υπουργείου παιδείας και της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας για την αξιολόγηση σχολικών μονάδων και ατομικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα το «ΕΘΝΟΣ», στις 5/1/2020, ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «…Υπάρχει η εμπειρία της εφαρμογής αξιολογικού συστήματος, που προέβλεπε το ΠΔ 152, η οποία έφτασε έως τα στελέχη της Εκπαίδευσης το 2014, το σύστημα που εφαρμόστηκε στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία το 2013-14 και το σύστημα αυτοαξιολόγησης των σχολικών μονάδων την ίδια περίοδο. Θα αξιοποιήσουμε αυτήν την εμπειρία βελτιώνοντας τα αξιολογικά εργαλεία και ενισχύοντας τα εχέγγυα της αξιοκρατίας. Βασική αρχή είναι ότι κανείς δεν αξιολογεί, εάν δεν έχει αξιολογηθεί και ο ίδιος. Σε αυτόν τον κανόνα προφανώς περιλαμβάνονται οι περιφερειακοί διευθυντές, οι διευθυντές Διευθύνσεων, οι σχολικοί σύμβουλοι με αναβαθμισμένο εποπτικό, επιμορφωτικό και αξιολογικό ρόλο, και βεβαίως οι διευθυντές σχολικών μονάδων, δηλαδή τα στελέχη της Εκπαίδευσης που θα αναλάβουν την ευθύνη της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών…» Σε άλλο σημείο αναφέρεται συγκεκριμένα στην ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών: «Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών θα είναι διοικητική και εκπαιδευτική και πιθανώς θα διενεργείται από τον διευθυντή της σχολικής μονάδας και κάποιο στέλεχος Εκπαίδευσης. Ως διοικητική ορίζεται η αξιολόγηση των ενεργειών και αποτελεσμάτων που συνθέτουν το υπηρεσιακό έργο διοίκησης, οργάνωσης και αξιολόγησης προσωπικού και δομών, και ως εκπαιδευτική ορίζεται η αξιολόγηση των ενεργειών και αποτελεσμάτων που σχετίζονται με την άσκηση του παιδαγωγικού, διδακτικού, επιμορφωτικού έργου και την επιστημονική και επαγγελματική ανάπτυξη». Ο συνδυασμός των δηλώσεων αυτών με του προγράμματος για την εκπαίδευση της ΝΔ που αναφέρει ότι «η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών μονάδων θα γίνει από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς και τους μαθητές με χρήση ηλεκτρονικών ερωτηματολογίων, καθώς και η δημιουργία δεικτών με βάση τα αποτελέσματα” σκιαγραφούν με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο το σχεδιασμό για την τιμωρητική αξιολόγηση που σκοπεύουν να θεσμοθετήσουν και να επιδιώξουν να εφαρμοστεί στην εκπαίδευση από τον Σεπτέμβριο του 2020.
Όπως στη ζωή έτσι και στην πολιτική έχει μεγάλη σημασία το παράδειγμα μιας διαδικασίας και πορείας και πολλές φορές αναδεικνύει με τον πλέον ζοφερό τρόπο τα σχέδια που κρύβονται από τις εκάστοτε επιλογές. Εν προκειμένω η κυβέρνηση της ΝΔ αξιοποιεί συγκεκριμένους ανθρώπους σε κομβικά πόστα της δημόσιας εκπαίδευσης και γενικά της δημόσιας διακυβέρνησης οι οποίοι με την πορεία της επαγγελματικής τους ζωής αναδεικνύουν και τα παραδείγματα που υιοθετεί η σημερινή κυβέρνηση. Ο σημερινός πρόεδρος του ΙΕΠ Γ. Αντωνίου, όπως ανέδειξε σε μια σχετικά πρόσφατη ανακοίνωσή της η ΟΙΕΛΕ, υπήρξε ο άνθρωπος που είχε προσληφθεί από συγκεκριμένο ιδιωτικό εκπαιδευτήριο ως Διευθυντής Σπουδών, το 2015, για να προχωρήσει ένα σύστημα αξιολόγησης το οποίο θα ήταν το εργαλείο, «ντυμένο» με επιστημονικό επίχρισμα, της ιδιοκτησίας με σκοπό την στοχοποίηση και απόλυση συγκεκριμένων «ανεπιθύμητων» εκπαιδευτικών.
Όπως φαίνεται λοιπόν καμία διαβεβαίωση από τα χείλη αυτών των ανθρώπων, που έχουν οδηγήσει εκπαιδευτικούς σε απόλυση, ότι δεν θα έχει τιμωρητικά χαρακτηριστικά η αξιολόγηση που προτείνουν, δεν πείθει. Συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο, καθώς οι διαβεβαιώσεις τους αποτελούν τουλάχιστον χλευασμός προς το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας. Η επίθεση απέναντι στην εκπαιδευτική κοινότητα ετοιμάζεται μεθοδικά και σχεδιασμένα να ξεσπάσει το προσεχές διάστημα. Η αντίδραση του εκπαιδευτικού κινήματος θα είναι αντίστοιχη με την αντίδραση του 2014-2015 όταν η ίδια πολιτική κυβέρνηση προσπάθησε να εισάγει ένα μοντέλο αξιολόγησης των απολύσεων, της κατηγοριοποίησης σχολείων, εκπαιδευτικών και μαθητών. Το μοντέλο αυτό της ατομικής αξιολόγησης σε χώρες της Ευρώπης και Διεθνώς (Αγγλία, Αμερική κλπ) που εφαρμόστηκε απέτυχε παταγωδώς και οδήγησε σε επιλεκτική κρατική χρηματοδότηση, ενίσχυση της ιδιωτικής χρηματοδότησης, σχολεία ελίτ και σχολεία γκέτο, ένταση των ανισοτήτων με τα χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα να βιώνουν εντονότερα τις συνέπειες και ιδιαίτερα τα παιδιά τους.
Το οργανωμένο εκπαιδευτικό κίνημα τόσο μέσα από τις γενικές συνελεύσεις του (απόφαση 85ης ΓΣ της ΔΟΕ) όσο και από την κινηματική του διαδρομή έχει αποδείξει ότι δεν αντιτίθεται συνολικά σε ένα σύστημα αξιολόγησης αλλά διαφωνεί ριζικά στην αξιολόγηση χειραγώγηση που σκοπεύει να απολύσει και να τιμωρήσει τους εκπαιδευτικούς που θα στοχοποιεί κάθε φορά είτε η πολιτική είτε η διοικητική ιεραρχία της δημόσιας εκπαίδευσης. Δηλαδή δεν πρόκειται να επιτρέψουμε την επαναφορά της εποχής του μαυρογιαλούρου και της “άνωθεν εντολής” ούτε της περιστολής των συνταγματικών δικαιωμάτων μας και των δημοκρατικών μας αρχών.
Η Ενωτική Κίνηση Εκπαιδευτικών Π.Ε. ξεκαθαρίζει πως μόνο ένα σύστημα μπορεί να αποτελέσει βάση συζήτησης, με την εκάστοτε κυβέρνηση, το οποίο θα αποτυπώνει ξεκάθαρα τις εξής βασικές αρχές-θέσεις:
● Όχι στην ατομική αξιολόγηση, που βασικό στόχο έχει να φορτώσει τα ελλείμματα της πολιτείας στον εκπαιδευτικό.
● Καμία αξιολόγηση-αυτοαξιολόγηση που έχει τιμωρητικό χαρακτήρα (απολύσεις, μισθολογική και βαθμολογική υποβάθμιση ή στασιμότητα κλπ).
● Ναι στον προγραμματισμό και την αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου μέσα στους συλλόγους διδασκόντων με ποιοτικά χαρακτηριστικά και διαδικασία ανατροφοδότησης
● Ο προγραμματισμός και η αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου να διασφαλίζεται ως μια διαδικασία αποκλειστικά εσωτερική, συλλογική και δημοκρατική από το Σύλλογο Διδασκόντων, χωρίς καμία εξωτερική ή άνωθεν παρέμβαση. Η αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου, ως μια διαδικασία πραγματικής ανατροφοδότησης, δεν μπορεί να αποτυπώνεται σε έτοιμες φόρμες με ποσοτικούς δείκτες, ούτε να κοινοποιείται σε οποιονδήποτε εξωτερικό φορέα ή όργανα, αφήνοντας ανοικτό κάθε ενδεχόμενο για σύγκριση και κατηγοριοποίηση των σχολείων μας.
● Η αποτίμηση θα φέρνει την πολιτεία προ των ευθυνών της και θα την αναγκάζει να βρίσκει λύσεις, όπως σε θέματα στελέχωσης εκπαιδευτικού προσωπικού και υλικοτεχνικής υποδομής.
Ως ΕΝΩΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ, επομένως, δηλώνουμε την πλήρη αντίθεσή μας σε κάθε σχεδιασμό της κυβέρνησης της ΝΔ και του Υπουργείου Παιδείας, για την επαναθεσμοθέτηση της ατομικής αξιολόγησης και κάθε αξιολόγησης-χειραγώγησης, η οποία μάλιστα θα επιχειρηθεί να συνδεθεί με δημοσιονομικά και τιμωρητικά χαρακτηριστικά, με καθήλωση των μισθών και με την πιθανότητα απολύσεων.
Η μάχη που δώσαμε ως εκπαιδευτική κοινότητα, το 2014, ενάντια στην ατομική αξιολόγηση-χειραγώγηση (Π.Δ.152/2013) δε σβήνεται από τη συλλογική μας μνήμη τόσο εύκολα. Κάθε προσπάθεια από την κυβέρνηση να επαναφέρει ένα σύστημα αξιολόγησης απέναντι από τις ψηφισμένες θέσεις του Κλάδου θα μας βρει απέναντι με κάθε δυνατό τρόπο.
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΕΝΩΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε.
ΕΝΟΤΗΤΑ - ΑΓΩΝΑΣ – ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ
